İsim Kelimelerinde Öncelik Sonralık İlişkisi

İyi günler, sevgili dinleyenlerimiz. Bugünkü konumuz öncelik-sonralık ilişkisi.

Türkçe'de isim kelimelerinde öncelik-sonralık ilişkisini -den önce, ve -den sonra kalıplarıyla gerçekleştirmekteyiz. Sözgelimi, öğleden önce neler yapacaksın?

Öğleden önce, işim yok. Onun için, alışverişe gideceğim. Ama öğleden sonra, işyerinde toplantımız var. Mutlaka katılmam gerek.

Toplantıdan sonra işin yoksa buluşup, tiyatrodan bilet almayı gidelim mi?

Tamam. Ama tiyatroya gitmeden önce yolumuzun üstünde bir arkadaşıma da uğramam gerekiyor. Sence bir mahsuru var mı?

Hayır, hiç mahsuru yok. Toplantıdan sonra görüşmek üzere.

Tamam. Toplantıdan sonra görüşmek üzere.

Şimdiki konuşmayı öncelik-sonralık ilişkisini belirten, -den önce ve -den sonra kalıplarının cümle içerisinde kullanımına dikkat ederek dinleyiniz.

Yahya Kemal.

Günaydın, Dilara. Nasılsın, bu sabah?

Teşekkür ederim, öğretmenim. İyiyim. Siz nasılsınız?

Ben de iyiyim. Teşekkür ederim. O elindeki kitabın adı ne? Ne okuyorsun?

Kendi Gök Kubbemiz, öğretmenim. Yahya Kemal'in şiir kitabı.

Ne kadar güzel. Sen şiiri seviyorsun galiba.

Evet, öğretmenim. Şiir okumayı ve ezberlemeyi seviyorum.

Sadece şiir kitapları mı okuyorsun?

Hayır, öğretmenim. Bundan önce Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Yahya Kemal' adında bir kitabını okudum. Ondan sonra, Yahya Kemal'in şiirlerini merak ettim. Kütüphaneden bu kitabı buldum, ve ödünç aldım.

Çok güzel. Demek ki sen çok okuyan bir öğrencisin. Peki, Yahya Kemal'ın hayatı hakkında her şeyi öğrendin mi?

Bilmiyorum, öğretmenim. Ama onunla ilgili pek çok bilgi vardı kitapta. İsterseniz size biraz anlatayım.

Olur. Sen anlat, ben de seni dinlerken bilmediğin bir şeyler varsa sana onları anlatayım.

Öğretmenim, Yahya Kemal Üsküp'te doğmuş. İlkokul çağına kadar orada büyümüş. Bir süre Selanik'te yaşadıktan sonra, tekrar Üsküp'e dönmüşler. Ve daha sonra Yayha Kemal Paris'e gitmiş.

Dilaracım. Yahya Kemal Paris'e gitmeden önce İstanbul'a gelmiş. İstanbul'da bir süre kaldıktan sonra Paris'e gitmiş.

Tamam öğretmenim. Onu da not alayım bir kağıda. Devam edebilir miyim, öğretmenim?

Evet. Devam et, canım. Sekiz on yıl Fransa'da kalan Yahya Kemal İstanbul'a geri dönmüş. Bir müddet arkadaşlarıyla birlikte şehir ve edebiyat sohbetlerine katılmış. Uzun yıllar Yakup Kadri ile arkadaşlık etti. Daha sonra Ziya Gökalp'in de desteğiyle üniversitede ders vermeye başlamış.

Dilara, Yahya Kemal'in Türk tarihine olan ilgisini biliyor musun?

Evet, öğretmenim. Yahya Kemal Fransa'dayken Türk tarihiyle ilgili kitaplar okumaya başlamış. Fransa'dan döndükten sonra da tarihi olan ilgisi devam etmiş. Türk tarihinin Malazgirt Zaferi'nden sonraki kısmına önem vermiş, ve tarih hakkında düşüncelerini açıklarken Malazgirt'ten sonraki gelişmeler üzerinde çok durmuş. Hatta İstanbul'un fethine ve Fatih Sultan Mehmet'e ayrı bir ilgi göstermiş.

Peki, Dilara. Şiirlerini ne zaman yayımlamaya başlamış?

Paris'ten döndükten sonra şiirlerini yayımlamaya başlamış.

Paris'e gitmeden önce hiç şiiri yayımlanmamış mı? Ben bir şiirinin yayımlandığını biliyorum.

Olabilir, öğretmenim. Ama ben onu bilmiyordum. Onu da not alayım. Daha sonra pek çok şiirini İstanbul'da yayımlamış. Bu arada üniversitede ders verdiği öğrencileriyle de edebiyatla ilgili sohbetler düzenlemeye devam etmiş. Öğrencileriyle dergiler çıkarmış. Öğrencilerinden birisi de sonradan çok meşhur olan Ahmet Hamdi Tanpınar'mış. Yahya Kemal, Birinci Dünya Savaşı'nı tanık olmuş. Savaştan sonra Yahya Kemal İstanbul'u ve İstanbul insanını gözlemlemiş. Onun şiirlerinde İstanbul'a ve Türk insanına ait pek çok özelliğe rastlayabiliyoruz.

Aferin, Dilara. Ne kadar çok şeyi ögrenmişsin.

Öğretmenim, ayrıca Yahya Kemal Türkçeyi en güzel kullanan şairler arasındadır.

Evet, Dilara. Seni tebrik ediyorum. Çok güzel öğrenmişsin.

Teşekkür ederim, öğretmenim. Bilmediğim bazı bilgileri öğrettiğiniz için ayrıca teşekkür ederim.

Rica ederim, Dilaracım. Bundan sonra da kitap okumaya devam et. Dersde görüşmek üzere. Hoşça kal.

Görüşmek üzere, öğretmenim.