Learn Everyday New Vocabulary and Pronunciation, turkish grammer, turkish prononcuation, turkish videos, turkish kitchen
27 Nisan 2011 Çarşamba
İsim Cümleleri
İyi günler, sevgili dinleyenlerimiz. Bugünkü konumuz isim cümleleri. Var, yok.
Türkçede isim cümlelerinde sıkça kullandığımız iki kelimedir, var ile yok. Bu iki kelime ile özellikle soru sorar ve cevap veririz.
Bugün boş vaktin var mı?
Evet. Bugün boş vaktim var.
Hayır. Bugün boş vaktim yok.
Paran var mı?
Hayır, yok.
On liran da mı yok?
Maalesef, hiç param yok.
Evinizde hayvan var mı?
Var.
Neler var?
Bir kedimiz, bir de kuşumuz var.
Şimdi size sunacağımız konuşmayı var yok kullanımına dikkat ederek dinleyiniz.
Mahallemiz.
Merhaba. Benim adım Ahmet.
Merhaba. Ben de Ayşe. Memnun oldum.
Ben de memnun oldum. Mahalleye yeni taşındınız, değil mi?
Evet, yeni taşındık.
Nereden geliyorsunuz?
Neşehir'den geliyoruz. Babamın tayini buraya çıktı. Artık burada oturacağız.
Çok güzel. Sevindim.
Ben pek sevinemedim. Neyşehir'deki evimiz daha güzeldi.
Nasıldı? Evinizde neler vardı?
Neyşehir'deki evimizin büyük bir bahçesi vardı. Bahçede meyve ağaçları vardı. Babam bir de salıncak kurmuştu benim için.
Bahçede elma ağacı var mıydı?
Evet. Elma ağacı vardı.
Portakal ağacı var mıydı?
Hayır. Portakal yoktu. Orada portakal yetişmiyor.
Çam ağacı var mıydı?
Evet. Çam ağacı vardı. Babam salıncağı çam ağacına kurmuştu.
Oradaki evinizin hangi özelliklerini seviyordun?
Evde bana ait bir odam vardı.
Buradaki evinizde senin ayrı bir odan yok mu?
Hayır, yok. Kardeşimle aynı odada kalıyoruz.
O evinizde ikinizin de ayrı odaları mı vardı?
Evet. Küçük ama ayrı odalarımız vardı.
Oradaki eviniz apartman mıydı?
Hayır, apartman değildi. Ayrı müstakil bir evdi. İki katlıydı.
Evinizde kaç oda vardı?
Yedi oda vardı.
Evde kombi var mıydı?
Hayır, yoktu.
Evi nasıl ısıtıyordunuz?
Kömürle çalışan kalorifer vardı.
Sizin için ayrı banyo ve tuvalet var mıydı?
Evet. Evde iki tane banyo, ve iki tane tuvalet vardı.
Evde bodrum var mıydı?
Hayır. Bodrum yoktu.
Depo şeklinde bir yer var mıydı?
Evet. Geniş bir depomuz vardı. Bisikletimi oraya korardım.
Bahçede bisiklete biner miydim?
Evet. Bahçede sık sık bisiklete biner gezerdim.
Buradaki evinizin çatısı var mı?
Hayır. Buradaki evde çatı yok.
Buradaki evinizde depo var mı?
Hayır. Yok. Buradaki evimizin bodrumu var.
Buradaki evinizde kaç banyo var?
Bir tane banyo var.
Buradaki evinizin bahçesi var mı?
Hayır, yok.
Buradaki eviniz apartman dairesi mi?
Evet.
Bu evde balkon var mı?
Evet. Var.
Ayrı bir odan var mı?
Kardeşimle kaldığımız bir oda var. Senin bilgisayarın var mı?
Hayır. Yok. Senin var mı?
Evet. Var. İstersen, benim bilgisayarımda oyun oynayabilirsin.
Sağ ol. Teşekkür ederim.
Sizin ev nasıl? Apartman mı?
Hayır. Değil.
Sana ait ayrı bir odan var mı?
Kardeşlerimle kaldığımız bir odam var.
Bisikletin var mı?
Eskiden vardı. Ama bozuldu. Şimdi yok.
Üzüldüm. İstersen, benimkine binebilirsin.
Teşekkür ederim.
Bir şey değil.
Hal Ekleri
İyi günler, sevgili dinleyenlerimiz. Bugünkü konumuz hal ekleri.
İsmin halleri sözüyle, bir varlığın bir fiille, veya bir varlığın başka bir varlıkla olan ilişkisini anlatıyoruz. İsimler cümler içindeki görevlerine ve fiili olan ilgilerine göre ya yalın durumda bulunurlar, ya da çekim eklerinden birini alırlar. Cümledeki görevlerine göre isimlerin bulunabilecekleri durumlardan her birine isimi hali denir. Bir ismin yüklemle ve başka bir isimle ilgisini incerediğimizde, hal eklerinden söz etmemiz gerekir. İsimlerin anlam birlikleri içerisinde bulunabilecekleri haller, durumlar, şunlardır.
Bir: Yalın hal. Kalem.
İki: Belirtme hali. Kalem-i, kalemi.
Üç: Yönelme hali. Kalem-e, kaleme.
Dört: Bulunma hali. Kalem-de, kalemde.
Beş: Uzaklaşma hali. Kalem-den, kalemden.
Altı: İlgi hali. Kalem-in, kalemin.
Bu ekler, kelimedeki ünlülerin durumuna göre kalın veya ince olur. Örnek verecek olursak: evde, okulda, sepette, sokakta, çantadan, masayı, evi, öne, arkaya, kapının, annesini.
Şimdi yapacağımız konuşmayı hal eklerinin kullanışına dikkat ederek dinleyiniz.
Türkiye'de tatil.
Merhaba, Milli. Nasılsın?
Merhaba, Aycan. Teşekkür ederim. İyiyim. Sen nasılsın?
Ben de iyiyim. Çok teşekkür ederim. Nereden geliyorsun?
Bu yaz tatile gitmek istiyorum. Onun için birkaç turizm şirketine gittim. Bilgi aldım, fıyatlarını sordum. Bütün günümü buna ayırdım.
Bir karar verebildin mi?
Hayır. Henüz karar veremedim. Aslında ben Antalya'ya veya Bodrum'a gitmek istiyorum. Cünkü bütün kış boyu güneşi özledim.
Evet. Aslında haklısın. Erzurum'da kış aylarında güneşi görmek mümkün olmuyor. Ama ben İstanbul'u tercih ederim.
Neden?
Çünkü İştanbul'da daha çok gezilecek tarihi yerler var. Mesela Aya Sofya, Sultanahmet Camisi, ve Topkapı Sarayı'nı bir günde gezebiliyorsun. Ertesi günde Kız Kulesi, Yerebatan Sarnıcı, Dolma Bahçe Sarayı'nı gezebilirsin. Özellikle yabancı ülkelerden gelenler Kız Kulesi ve sarayları çok beğeniyorlar. Ayrıca İstanbul Boğazı'nın eşsiz manzarası, ve Haliç'in güzelliği dünyanın hiç bir ülkesinde yok.
Evet. Aslında doğru söylüyorsun.
Ben geçen yıl Karadeniz bölgesine gittim. Sümela Manastırı'nı, pek çok eski kiliseyi, ormanları, yaylaları dolaştık. Karadeniz'in havası da çok güzel.
Evet. Oraya da gidebilirim. Ama ben gezmek değil, dinlenmek istiyorum.
Anladım. Sen yeni yerler görmek değil, güneşlenmek, ve biraz da eylenmek istiyorsun.
Evet. Benim amacım dinlenmek. Yeni yerleri görmek, farklı insanları tanımak değil. Çünkü daha önce, Ürgüp'e gittim. Ve o zaman, çok yorulmuştum.
Neden?
Biz otobüslerle Nevşehir'e gittik. Oradan Ürgüp'e geçtik. Rehberimiz bize peri bacalarını gezdirdi. Ama ben saatlerce dolaştığımız için, yoruldum.
Tabii. Bu şekilde yapılan geziler yorulcu olabiliyor. Ama dinlenmek için, zaman ayırmak gerekir.
Geçen yıl bizim şirketteki arkadaşlar hep birlikte Mersin'e gittiler.
Neler yapmışlar?
Onlar önce Cennet ve Cehennem Obrukları'nı gezmişler. Daha sonra, Mersin'deki Kız Kalesini gezmişler. Son olarak da Anamur'da denize gitmişler. Hem deniz, hem doğa, hem de tarih. Hepsi bir arada.
Çok güzel olurdu. Ama ben daha önce Mersin'e gitmiştim.
O zaman sen de İzmir'e git. Biraz önce saydığımız bütün imkanlar gibi, İzmir'de de imkanlar var.
Evet. Oraya da gidebilirim. Aslında Türkiye'de gezmek ve tatil yapmak için ne kadar çok seçenek var. Değil mi?
Evet. Bizim ülkemizin her köşesi ayrı bir güzelliğe sahip.
Elbette. Başka hiçbir ülkede bu kadar güzellik bir arada bulunmaz. Biz çok şanslıyız. Dünyanın her yerinden insanlar bizim ülkemizi görmek için Türkiye'ye geliyor.
Üstelik, çok uzaklardan gelenler de var. Mesela Japonya'dan, Amerika'dan, Almanya'dan, İngiltere'den, Avustralya'dan, ve Arap ülkelerinden her yıl binlerce insan geliyor.
Her neyse, ben biraz daha düşüneyim. Karar vermek çok zor.
Tamam. Sen biraz daha düşün. Seçeneğin çok nasıl olsa, daha sonra tekrar görüşelim.
Olur. Görüşelim.
Görüşmek üzere.
Question Words
Türkçede soru ya mı, mi, mu, mü edatlarıyla, ya da soru kelimeleriyle yapılır. Soru edatları önceki kelimeye bitişik yazılmaz, ayrı yazılır. Bir nesnenin ne olduğunu anlamak için soru sorarız. Sorudan soruya olumlu veya olumsuz cevap veririz. Mı soru edatıyla oluşturduğumuz sorulara olumsuz cevap veriyorsak, değil kelimesini kullanırız. Ayrıca, soru edatından sonra gelen ekler soru edatına bitişik olarak yazılır. Şimdi, işlediğimiz konuyu birkaç örnekle pekiştirelim.
A: Bu kitap senin mi?
B: Evet. Bu kitap benim.
B: Hayır. Bu kitap benim değil. Arkadaşımın.
A: Şu gelen senin amcan mı?
B: Evet. O benim amcam.
B: Hayır. O benim amcam değil.
A: Her gün kitap okuyor musun?
B: Evet. Her gün mutlaka kitap okuyorum.
A: Hayır. Bazen okuyamıyorum.
A: Bugün Hakan'ı gördün mü?
B: Hayır. Hiç görmedim.
Şimdi yapacağımız konuşmayı soru edatlarının kullanımına dikkat ederek dinleyeniz.
Bir telefon konuşması.
A: Ahmet Bey ile görüşebilir miyim?
B: Ahmet Bey mi?
A: Orası Ahmet Bey'in evi değil mi?
B: Hayır. Ahmet Bey'in evi değil.
A: Telefon numarınız sekiz yüz otuz iki yirmi otuz dört mü?
B: Hayır. Değil.
A: Özür dilerim. Numarayı yanlış çevirdim. İyi günler.
B: İyi günler.
A: Bu kitap mı?
B: Evet. Kitap.
A: Şu çiçek mi?
B: Hayır. O çiçek değil. Ağaç.
A: Bu pantolon mu?
B: Evet. Pantolon.
A: Şu silgi mi?
B: Evet. O silgi.
A: Bu gazete mi?
B: Hayır. O gazete değil. Dergi.
A: Affedersiniz. Ahmet Bey ile görüşmek istiyorum.
B: Ahmet Bey mi dediniz?
A: Evet.
B: Türkçe öğretmeni olan Ahmet Bey mi?
A: Evet. Türkçe öğretmeni.
B: Kıvırcık saçlı, değil mi?
A: Evet. Kıvırcık saçlı.
B: Orta boylu, değil mi?
A: Evet. Orta boylu.
B: Gözleri yeşil renkli, değil mi?
A: Tam yeşil değil. Ela galiba.
B: Evet. Olabilir. Hafif kiloluydu, değil mi?
A: Evet. Zayıf değil. Biraz kilolu.
A: Ahmet Bey gözlüklüydü, değil mi?
B: Evet. Gözlüklü.
A: Sarı saçlı, değil mi?
B: Hayır. Sarı saçlı değil. Siyah saçlı.
A: Uzun boylu, değil mi?
B: Evet. Uzun boylu.
A: İki çoçuğu var, değil mi?
B: Hayır. Bir kızı var.
A: Özür dilerim. Şizin bahsettiğiniz Ahmet Bey benim tanıdığım Ahmet Bey değil. Size yardımcı olamayacağım. İyi günler.
B: İyi günler.
Şimdi de aşağıdaki metni soru edatlarının kullanımına dikkat ederek dinleyiniz.
Selin'in kedisi.
Selin'in bir kedisi var. Adı Pamuk. Selin bazen Pamuğu okula getiriyor. Pamuk pek sakin bir hayvan değil. Çok yaramaz. Evde Pamuğun yatağı var. Ama hiç bir zaman yatağında uyumuyor. Selin'in ayaklarını seviyor. Sık sık Selin'in ayaklarının arasında uyuyor. Selin bu durumdan hiç şikayetçi değil. Çok memnun. Çünkü kışın Selin'in ayakları hiç üşümüyor. Ama yazın Selin kedi istemiyor. Çünkü hava çok sıcak. Peki, sizin kediniz var mı? Varsa, siz kedinizden memnun musunuz? Sizi duyar gibi. Yoksa siz Selin gibi kedinizden memnun değil misiniz? Sizlere bol kedili günler.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)